|
|
| ก่อนที่ชาวไทลื้อจะมีการอพยพย้ายถิ่นเพื่อหนีภัยสงคราม หนีการกดขี่ของรัฐบาลฝรั่งเศสในประเทศลาวมานั้น ดินแดนที่เป็นบ้านห้วยโก๋นในปัจจุบันมีชนพื้นเมืองเดิม ( ชนเผ่าขมุ ) อาศัยอยู่ก่อนแล้ว ซึ่งชนกลุ่มนี้ได้อาศัยอยู่กันเป็นกลุ่มๆ ตามเชิงเขา ทำการเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ การอพยพย้ายถิ่น ประมาณปี พ.ศ. ๒๔๗๘ ประชาชนกลุ่มหนึ่งได้หนีการกดขี่ของรัฐบาลฝรั่งเศส ซึ่งเข้ามามีอำนาจในประเทศลาวขณะนั้น โดยฝรั่งเศสใช้กำลังทหารเข้าควบคุมกดขี่ข่มเหง เรียกเก็บภาษีค่าหัว คนละ ๔ - ๖ เหรียญฝรั่งเศส ใครไม่มีเงินจ่าย ค่าภาษีก็ถูกบังคับให้ทำงานหนัก เช่น สร้างถนน สร้างอ่างเก็บนํ้า ปี พ.ศ. ๒๔๘๐ อำเภอทุ่งช้างได้มีคำสั่งแต่งตั้งนายยศ มีสาเป็นผู้ใหญ่บ้านคนแรก และตั้งกลุ่มบ้านห่างและบ้านห้วยแหวขึ้นเป็น หมู่ที่ ๖ ตำบลปอน อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน ปี พ.ศ. ๒๔๘๒ - ๒๔๘๓ เกิดกรณีพิพาทอินโดจีน ทางการจึงมีการตรึงกำลังทหารในแนวชายแดน ซึ่งเป็นบริเวณหมู่บ้านห้วยโก๋น ปี พ.ศ. ๒๔๘๕ ประเทศไทยเสีย ดินแดนฝั่งซ้ายแม่นํ้าโขงให้แก่ฝรั่งเศส ปี พ.ศ. ๒๔๙๐ ชนกลุ่มที่อาศัยอยู่บ้านห่าง บ้านห้วยแหว ย้ายกลับไปเมืองเงิน ประเทศลาว เหลือประมาณ ๕๐ ครอบครัวที่ยังอาศัยอยู่บ้านห้วยโก๋นเช่นเดิม ปี พ.ศ. ๒๔๙๑ เมืองเงินถูกตีแตก จึงมีการอพยพหนีกลับออกมาอีกครั้ง ครั้งนี้หนีไปอยู่บ้านสบเลาะ ริมแม่นํ้าน่าน (บ้านห้วยโก๋นเก่า) รวมที่เหลืออีก ๕๐ ครอบครัว ที่อยู่เดิมด้วยมีนายทิ คณะทิพย์ เป็นผู้ใหญ่บ้าน ปี พ.ศ. ๒๔๙๗ – ๒๔๙๘ นายอำเภอจันทร์ แผลงศร นายอำเภอทุ่งช้างขณะนั้นได้ขึ้นมาตรวจเยี่ยม พบว่าราษฎรอยู่กันอย่างกระจัดกระจายจึงสั่งให้เข้ามาอาศัยอยู่รวมกันเป็นกลุ่มตั้งหมู่บ้านขึ้น ที่บ้านห้วยแหว ประมาณ ๑ ปี จึงรวบรวมได้สำเร็จและจัดให้ทำทะเบียนราษฎร์ให้แก่ประชาชนจนครบ ปี พ.ศ. ๒๕๑๑ – ๒๕๑๒ หมู่บ้านตามแนวชายแดนไทย - ลาว บริเวณอำเภอทุ่งช้าง อำเภอบ่อเกลือ ถูกรุกรานโดยผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ขณะนั้นนายสนิท รุจิณรงค์ นายอำเภอทุ่งช้างได้สั่งให้มีการช่วยเหลือราษฎร ที่อาศัยอยู่ตามแนวชายแดนอย่างเต็มที่ นายทอง มีสา ผู้ใหญ่บ้าน ได้อพยพลูกบ้านมาอยู่ที่บ้านปอน ตำบลปอน อำเภอทุ่งช้าง เมื่อวันที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ และต่อมาได้ขยับขยายไปอยู่บ้านหล่ายทุ่ง อำเภอทุ่งช้าง สำหรับราษฎรอีกพวกหนึ่งอพยพไปอยู่ประเทศลาวและต่อมาประเทศลาวได้เปลี่ยนแปลงการปกครอง ปี พ.ศ. ๒๕๑๘ ราษฎรที่ลงมาอยู่บ้านปอน ต่างทยอยกลับไปอยู่บ้าน ห้วยโก๋นอีกครั้งหนึ่ง รวมทั้งราษฎรที่ไปอยู่ประเทศลาวด้วย สาเหตุที่กลับไปอยู่บ้านห้วยโก๋นเพราะไม่มีที่ทำมาหากิน ความเป็นอยู่ลำบาก จนกระทั่งเมื่อ วันที่ ๑๙ มีนาคม ๒๕๑๘ ฐานปฏิบัติการบ้านห้วยโก๋น ถูกโจมตีอย่างหนักจากคอมมิวนิสต์จนฐานแตก ราษฎรจึงอพยพไปอยู่บ้านปอน บ้านหลายทุ่ง บ้านน้ำเลียง เพื่อความปลอดภัย ปี พ.ศ. ๒๕๒๑ นายกอบกุล ทองลงยา นายอำเภอทุ่งช้างและ ร.อ. ประดิษฐ์ เชี่ยวทอง (ยศในขณะนั้น) ได้มาปรึกษากับนายซอน สุทธิโวหาร ผู้ใหญ่บ้านหล่ายทุ่ง เพื่อนำชาวบ้านของหมู่บ้านหล่ายทุ่งไปตั้งหมู่บ้านแห่งใหม่ ที่บ้านห้วยโก๋น หลังเหตุการณ์สู้รบสงบลงเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๕ |
